Ile zarabia prezes działek ROD – wynagrodzenie, obowiązki i kontrowersje

Kim jest prezes ROD i jaka jest jego rola?

Rodzinne Ogrody Działkowe (ROD) to zorganizowane społeczności działkowców, które działają na podstawie przepisów prawnych i mają strukturę zarządzającą. Na czele każdej jednostki ROD stoi prezes – osoba odpowiedzialna za reprezentowanie ogrodu, podejmowanie decyzji administracyjnych oraz nadzorowanie codziennego funkcjonowania wspólnoty. Funkcja ta jest zazwyczaj związana z dużą odpowiedzialnością, a jednocześnie budzi wiele pytań – w tym dotyczących wynagrodzenia i charakteru pracy prezesa.

Prezes ROD pełni funkcję przewodniczącego zarządu ogrodu i odpowiada m.in. za:

• Reprezentowanie ROD na zewnątrz, np. przed Polskim Związkiem Działkowców (PZD) czy samorządem
• Nadzór nad pracami porządkowymi i inwestycjami na terenie ogrodu
• Rozwiązywanie sporów wśród działkowców
• Organizowanie zebrań zarządu i walnych zebrań członków
• Współpraca z księgowym i nadzór nad finansami ogrodu

Z racji społecznego charakteru ogrodnictwa działkowego, wiele osób zakłada, że funkcja prezesa ROD jest wykonywana wyłącznie w ramach wolontariatu. To jednak nie do końca prawda.

Czy prezes ROD otrzymuje wynagrodzenie?

Jedno z najczęściej pojawiających się pytań brzmi: „Czy prezes ROD pracuje za darmo?”. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ponieważ wynagrodzenie prezesa ROD zależy od decyzji walnego zebrania działkowców konkretnego ogrodu.

Zgodnie z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych oraz statutem PZD, członkowie zarządu – w tym prezes – mogą otrzymywać wynagrodzenie za pełnioną funkcję. Decyzję w tej sprawie podejmuje walne zebranie członków ogrodu poprzez uchwałę. Ustalana jest również forma – może to być wynagrodzenie stałe, wynagrodzenie godzinowe lub ryczałt za konkretne zadania.

Ile zarabia prezes działek ROD w praktyce?

W praktyce zarobki prezesa ROD są bardzo zróżnicowane i zależą głównie od wielkości ogrodu, lokalizacji, ilości działek oraz budżetu, jakim dysponuje dany ROD. W mniejszych ogrodach prezes często pracuje społecznie – bez żadnej wypłaty. W większych kompleksach z setkami działek, gdzie zarządzanie przypomina prowadzenie małego przedsiębiorstwa, zdarza się, że prezesi otrzymują miesięczne wynagrodzenie w wysokości od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych brutto.

Najczęściej spotykane widełki wynagrodzenia prezesa ROD to:

• Brak wynagrodzenia – w mniejszych ogrodach i na wsiach
• 200–500 zł miesięcznie – często w formie ryczałtu za dostępność
• 1000–2500 zł miesięcznie – w dużych ogrodach miejskich, gdzie zakres obowiązków jest szeroki

Należy jednak podkreślić, że nawet w przypadku otrzymywania wynagrodzenia, jest to kwota relatywnie niska w porównaniu do odpowiedzialności, jaką niesie ze sobą zarządzanie całym ogrodem działkowym.

Jakie obowiązki spoczywają na prezesie ROD?

Zakres obowiązków prezesa ROD bywa niedoceniany. Wbrew pozorom nie jest to funkcja symboliczna ani ograniczona do występowania podczas zebrań. W praktyce prezes pełni rolę organizatora, negocjatora, nadzorcy i często… mediatora. Do jego najważniejszych obowiązków należą:

• Zarządzanie pracą biura ogrodu, jeśli takie istnieje
• Nadzorowanie prac konserwacyjnych i remontowych
• Egzekwowanie przepisów regulaminu ROD i uchwał zarządu
• Kontakt z firmami zewnętrznymi – np. wywozem śmieci, dostawcami materiałów
• Organizacja inwestycji np. budowy świetlicy, parkingów, kanalizacji
• Składanie sprawozdań finansowych i merytorycznych przed walnym zebraniem

Nie bez znaczenia są także obowiązki formalne – prezes musi znać przepisy ustawy o ROD, statut PZD oraz inne przepisy prawa związane z zarządzaniem terenem i nieruchomościami.

Czy funkcja prezesa ROD wiąże się z przywilejami?

Wokół funkcji prezesa ROD narosło wiele mitów. Jednym z nich jest przekonanie, że prezes korzysta z przywilejów niedostępnych innym działkowcom – np. płaci niższe opłaty za działkę, zajmuje lepszą lokalizację lub decyduje o wszystkim samodzielnie. To stereotypy, które nie zawsze mają pokrycie w rzeczywistości.

W praktyce regulaminy ROD zabraniają dyskryminacyjnego traktowania działkowców. Oznacza to, że prezes – jako jeden z nich – również jest zobowiązany do przestrzegania przepisów, opłacania składek i dbania o swoją działkę na równi z innymi.

Co istotne, prezes nie ma prawa samodzielnie podejmować kluczowych decyzji bez zgody zarządu lub walnego zgromadzenia. O jego działaniach powinny decydować kolegialne uchwały, a nie osobiste przekonania.

Czy prezes ROD może zostać odwołany?

Tak, prezes ROD nie jest funkcją dożywotnią. Może zostać odwołany przez członków wspólnoty działkowej – m.in. na drodze głosowania podczas walnego zebrania. Proces ten regulowany jest przez statut PZD oraz wewnętrzne regulaminy danego ogrodu.

Najczęstsze powody odwołania prezesa to:

• Nieprawidłowości finansowe
• Nadużycie władzy lub nepotyzm
• Brak transparentności w działaniach
• Konflikty z działkowcami
• Zaniedbanie obowiązków służbowych

O ile prezes cieszy się zaufaniem działkowców, jego kadencja zazwyczaj przebiega spokojnie. W przypadku napięć, zaniedbań lub sporów – społeczność może aktywnie domagać się zmian w zarządzie.

Kontrowersje wokół wynagrodzenia prezesa

Wielu działkowców zastanawia się, czy etat prezesa ROD jest potrzebny, skoro działkowcy i tak opłacają składki, a ogrody mają charakter niekomercyjny. Zdarza się, że podczas zebrań pojawiają się głosy sprzeciwu wobec wypłacania jakiegokolwiek wynagrodzenia za funkcje społeczne.

Niekiedy dochodzi do ostrych sporów wewnątrz społeczności, a nawet oskarżeń o niegospodarność lub zawyżanie kosztów. Dlatego ogromne znaczenie ma pełna przejrzystość – prezes powinien rozliczać się z każdej złotówki, a wynagrodzenie powinno być jasno określone i zatwierdzone publicznie.

Warto również pamiętać, że nie każdy nadaje się na tę funkcję – wymaga ona cierpliwości, odporności na stres oraz umiejętności pracy z ludźmi. Nieprzejrzysta polityka wynagradzania może zniechęcać społeczność i prowadzić do podziałów.

Jak zostać prezesem ROD?

Funkcja prezesa ROD jest funkcją wybieralną. Kandydatów zgłasza się podczas walnego zebrania wyborczego organizowanego przez zarząd ogrodu – zazwyczaj co 4 lata. Kandydować może każdy, kto posiada działkę w ogrodzie i opłaca regularnie składki. Wybory odbywają się poprzez jawne lub tajne głosowanie (w zależności od regulaminu).

Osoba, która zwycięży w głosowaniu, zostaje wpisana do rejestru i pełni funkcję przez jedną kadencję. Po jej zakończeniu może ubiegać się o reelekcję lub przekazać stanowisko kolejnemu kandydatowi.

W licznych ogrodach można zauważyć wyraźne „pokolenie prezesów” – osób pełniących funkcję przez wiele lat, zwykle dzięki zaufaniu społeczności, ale też przez brak konkurencji.